Loạt sút luân lưu hay những quả phạt đền 11m luôn là bài kiểm tra cân não khủng khốc nhất trong bóng đá. Ở đó, ranh giới giữa người hùng và tội đồ chỉ cách nhau bằng một khoảnh khắc. Trong quá khứ, cuộc đấu trí này chứng kiến không ít thủ môn sử dụng những tiểu xảo ma mãnh để làm xao nhãng, ức chế tâm lý đối phương nhằm cản phá thành công. Tuy nhiên, nhằm bảo vệ tính tôn nghiêm của quả đá phạt và trả lại sự công bằng cho các cầu thủ sút bóng, IFAB đã ban hành những chỉnh sửa mang tính siết chặt. Hãy cùng chuyên gia Bóng Cúp giải mã chi tiết về luật đá penalty mới cùng những quy định khắt khe bóp nghẹt không gian “diễn kịch” của các thủ môn.
Bối cảnh ra đời của luật đá penalty mới: Hệ quả từ “Anti-Emi Martinez”
Trước khi điều luật này chính thức được thông qua, thế giới túc cầu từng chứng kiến màn trình diễn tâm lý chiến đỉnh cao của thủ thành Emiliano Martinez (Argentina) tại World Cup 2022 hay Andrew Redmayne (Australia) với vũ điệu nhảy nhót trên vạch vôi. Họ liên tục:
- Trì hoãn thời gian sút bóng bằng cách đi lấy nước uống.
- Chủ động tiến đến gần để thì thầm, khiêu khích hoặc đá quả bóng ra xa khỏi chấm 11m.
- Có các hành vi nhảy múa, khua tay múa chân điên cuồng nhằm làm mất sự tập trung của tiền đạo đối phương.
Dù các tiểu xảo này mang lại hiệu quả thực tế cực cao, nhưng IFAB đánh giá chúng làm hoen ố tinh thần thể thao cao thượng (Fair-play). Chính vì vậy, Luật bóng đá penalty mới đã được phê duyệt và áp dụng nhằm mục đích chấm dứt hoàn toàn các hành vi này.
Quy định khắt khe bắt buộc thủ môn phải tuân thủ theo luật mới
Theo sửa đổi mới nhất trong Điều 14 (Quả phạt đền) của IFAB, các thủ môn giờ đây sẽ bị trói chân vào một “khung kỷ luật” vô cùng nghiêm ngặt trước và trong khoảnh khắc đối phương sút bóng:
Không được phép trì hoãn quả phạt đền
Thủ môn bắt buộc phải di chuyển thẳng về vị trí của mình trên vạch vôi ngay khi có hiệu lệnh của trọng tài. Họ hoàn toàn không được phép thực hiện các hành vi câu giờ như cố tình sửa găng tay, đi cột lại dây giày, ra cột dọc uống nước hay chạm tay vào lưới gôn nhằm kéo dài thời gian chờ đợi của cầu thủ đá phạt.
Không được xúc phạm hoặc làm xao nhãng người sút (No Distraction)
Luật mới ghi rõ: Thủ môn không được tôn trọng thiếu mực thước đối với trận đấu và đối thủ bằng cách cố tình làm xao nhãng người sút.
- Họ không được phép nói chuyện, hét lớn, lầm bầm khiêu khích hay có các cử chỉ mang tính đe dọa, xúc phạm tiền đạo đối phương.
- Nếu cố tình vi phạm, trọng tài chính có quyền rút thẻ vàng cảnh cáo ngay lập tức trước khi quả phạt đền được thực hiện.
Không được chạm vào các cột dọc, xà ngang hoặc lưới gôn
Trước khi tiếng còi của trọng tài vang lên, thủ môn không được phép dùng tay hoặc chân đập vào cột dọc, đu người lên xà ngang hay làm rung lắc lưới gôn. Hành động này trước đây thường được các thủ môn dùng để giải tỏa áp lực cho bản thân và làm giảm sự tập trung vào mục tiêu của cầu thủ sút phạt.
Quy tắc vị trí bàn chân trên vạch vôi (Foot on the line)
Điều luật này tiếp tục được siết chặt: Tại thời điểm quả bóng được đá đi, thủ môn bắt buộc phải có ít nhất một phần của một bàn chân chạm vào, hoặc đứng ngang hàng (trên không) với vạch vôi khung thành.
- Họ không được phép đứng hẳn ở phía trong lưới hoặc dâng cao lên phía trước vạch vôi để thu hẹp góc sút của đối phương.
- Nếu thủ môn cản phá thành công quả penalty khi cả hai chân đã rời vạch vôi dâng lên trước, VAR sẽ lập tức can thiệp và yêu cầu thực hiện lại quả đá phạt, đồng thời thủ môn sẽ phải nhận thẻ vàng.
Tác động của luật mới đến tỷ lệ thành công của các quả Penalty
Sự ra đời của luật đá penalty mới vô hình trung đã tước đi những thứ vũ khí vô hình nhưng cực kỳ lợi hại của các thủ môn:
- Lợi thế tuyệt đối thuộc về người sút: Khi các thủ môn bị ép vào thế “bất động” và phải cư xử chuẩn mực, áp lực tâm lý được san sẻ ngược lại cho họ. Các tiền đạo giờ đây có được sự tĩnh lặng tuyệt đối để thực hiện các pha chạy đà và dứt điểm theo ý muốn.
- Đòi hỏi phản xạ thuần túy: Thay vì dựa vào tiểu xảo để ép đối phương sút hỏng, các thủ môn hiện đại bắt buộc phải nâng cao kỹ năng phân tích video hướng sút của đối thủ, rèn luyện sức bật và phản xạ thuần túy để cản phá bóng bằng tài năng thực tế.
Kết luận luật đá penalty mới của IFAB
Luật đá penalty mới của IFAB có thể khiến các trận đấu bớt đi những khoảnh khắc “kịch tính” hay những màn đấu khẩu thú vị ngoài đường biên, nhưng nó là điều kiện tiên quyết để trả bóng đá về với giá trị cốt lõi của sự công bằng. Cuộc đấu trên chấm 11m giờ đây sẽ là màn so tài thuần túy về kỹ thuật dứt điểm của tiền đạo và phản xạ xuất thần của các người gác đền.
Đọc kiến thức bóng đá tại Bóng Cúp – Nắm luật và cập nhật chiến thuật bóng đá.
